Warning: Parameter 1 to wp_default_scripts() expected to be a reference, value given in /home2/babolkarimeh/public_html/wp-includes/plugin.php on line 600

Warning: Parameter 1 to wp_default_styles() expected to be a reference, value given in /home2/babolkarimeh/public_html/wp-includes/plugin.php on line 600
چرا فمنیسم زنان را شاغل می‌خواهد؟ | مجله فرهنگی باب الکریمه
شنبه، ۲۴ آذر ، ۱۳۹۷
۲۰:۵۸ یکشنبه ۱۶ اسفند ۱۳۹۴

چرا فمنیسم زنان را شاغل می‌خواهد؟

در همشتمین روز ماه ماچ سال ۱۸۵۷ زنان كارگر كارخانه‌های نخ‌ریسی شهر شیكاگو در اعتراض به شرایط نامناسب و غیرانسانی كار به خیابان‌ها ریختند.

ملیکا مهرانی

در هشتمین روز ماه ماچ سال ۱۸۵۷ زنان كارگر كارخانه‌های نخ‌ریسی شهر شیكاگو در اعتراض به شرایط نامناسب و غیرانسانی كار به خیابان‌ها ریختند. خواسته‌های آن‌ها روزی ۱۰ ساعت كار، دستمزدهای عادلانه‌تر و حق‌ رأی برای زنان بود، پلیس با حمله‌ی وحشیانه به صفوف معترضین بسیاری را زخمی كردو گویا این تظاهرات چندین كشته نیز برجای گذاشت.

همین تاریخ، مبنای فعالیت های زنان در سراسر جهان قرار گرفت به گونه ای که در کشورهای مختلف در هشت مارس سالهای متفاوت تظاهرات و مخالفت هایی اعلام شد.

با توجه به ریشه تاریخی این روز، یعنی وضعیت اشتغال زنان، در این مقاله  تعریف شغل و تفاوت ان با کار، دیدگاه های فمنیستی در خصوص اشتغال و پیامد های آن در جامعه فعلی را بررسی خواهیم کرد.

تعریف شغل و کار

در زبان انگلیسی واژه های work به معنی کار و job به معنی شغل است که باز هم بسته به زمینه گفتگو به معانی موازی و جایگزین یکدیگر به کار برده می شوند. به راحتی می توان گفت که این روز ها، چه در زبان فارسی و چه در انگلیسی متاسفانه برداشت شنونده از واژه کار بیشتر کاری است که در قبال آن دست مزدی دریافت شود.

در راستای تحول و تکامل این معنی در طی کمتر از دو قرن و نیم گذشته بیشتر مردم هویت و شأن اجتماعی خویش را نیز در گروی “شغل” خویش می دانند.اما آیا می دانستید که واژه شغل مفهمومی است مدرن و کاملا مصنوعی که کمتر از حدود دو قرن و نیم پیش به دست بشر مدرن محصول انقلاب صنعتی ساخته شده است؟

کار می‌تواند به‌عنوان انجام وظایفی تعریف شود که متضمن صرف کوشش‌های فکری و جسمی بوده و هدفشان تولید کالاها و خدماتی است که نیازهای انسانی را برآورده می‌کند و شغل یا پیشه، کاری است که در مقابل مزد یا حقوق منظمی انجام می‌شود. (پاملا ابوت و كلر والاس، جامعه شناسي زنان، ترجمة منيژه نجم عراقي، ص ۱۱۶)

فمنیسم و اشتغال زنان

فمنیسم در ابتدا جنبشی در خصوص احیا و به دنبال مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی زنان بود. اما بعد از گذشت مدت زمانی این جنبش، وضعیت علمی خصوصا در مسائل اجتماعی به خود گرفت، به گونه ای که اکنون رویکرد و نحله ای مستقل در خصوص زنان می باشد.

این رویکرد به سه گروه اصلی تقسیم می شود، این سه با یکدیگر وجه های اشتراک و افتراقی دارند، اما آنچه که مهم است توجه آنها به اشتغال زنان و تاثیر آن بر خانواده، مهر مادری و سن ازدواج است.

  • فمنیسم مارکسیسم

این دیدگاه تاثیر پذیرفته شده از نظر مارکس و خصوصا انگلس می باشد. در اين ديدگاه، زن، يك مولد در طبقة كارگری است و زنان مورد ستم در لایه های اجتماع و خانواده قرار می گیرند. آنان معتقد هستند که با قرار گرفتن ابزار تولید در اختیار طبقه حاکم، مردان در فضای بیرون از خانه کار می کنند و به گونه ای ابزار تولید خانه در اختیار آنها می باشد و به این صورت زنان تحت ستم و سلطه نظام پدرسالاری و مردسالاری قرار خواهند گرفت.

فمنیسم مارکسیسم، خانواده را جایگاه مهمی برای بروز این ستم می داند. با نشر افکار فمينيست هاي ماركسيست، نشست هاي مختلفی در کشورها کمونیستی در خصوص مسائل مختلفي چون بيكاري، اشتغال زنان، دستمزد مساوي، حمايت از اتحاديه هاي كارگري زنان، مراقبت اجتماعي از مادران، اصلاح قوانين خانواده و ازدواج، حق بدن و سقط جنين مطرح شد.(فرهمند، مریم.(۱۳۸۸). بررسی وضعیت اشتغال زنان در نظام بین الملل. فصلنامه مطالعات زنان نهاد ریاست جمهوری، ص ۱۳۴)

  • فمنیسم سوسیالیسم

از نظر کارشناسان این فمنیسم، تعابيري چون جنس، جنسيت، قوميت، نژاد، طبقات اجتماعي، مرزبندي هاي بين المللي و نظام هاي اقتصادي، پديد آورندة ستم بر زنان اند. این گروه مانند گروه قبل، نظام سرمايه داري را عامل سوق دادن زنان به سوي دستمزد كمتر و حضور در توليد و كار نابرابر می دانند كه نتيجة آن روي آوردن آنان به ازدواج براي تأمين زندگي و پذيرش نقش هاي مادري و همسري است كه آنها را وابسته و محدود مي سازد، و غيرمستقيم ، با تمايز حيطه هاي خصوصي و عمومي به استواري نظام مردسالاري مي انجامد.

اگرچه در ظاهر فمينيسم ماركسيستي و سوسياليستي به اصالت جامعه اعتقاد دارند، تمايز اين دو مكتب در نحوه و نوع نگرش آنها به جامعه است. سوسياليست ها به تفاوت زنان و مردان در اجتماع و گاه برتري جايگاه زنان در اجتماع معتقدند و اين مسئله در بسياري از نوشته هاي سوسيال فمينيست ها چون ويليام تامسن و سن سيمون ديده مي شود.

در اين ديدگاه خروج زنان و اشتغال، به مثابة نجات از سيستم سلطه مدار مردان و نفي قدرت آنان به واسطة داشتن پول و سرمايه است . بنابراين مسائلي چون نگهداري كودكان و آموزش آنها، از وظايف جامعه تلقي شده، خانواده و نقش مادري مفهوم خود را از دست مي دهد. به همين منظور مراكز نگهداري شبانه روزي و مهد كودك ها جايگزين محيط امن خانگي مي شوند تا بدين ترتيب، زنان بدون قيدو بندهاي خانوادگي و عاطفي، وارد بازارهاي كار شده، دغدغه هايي از اين دست را نوعي عقب افتادگي تلقي كنند!(همان، ۱۳۶)

  • فمينيسم راديكال و ليبرال

اين دو شاخة فمينيسم، از تأثيرگذارترين نظريات بر روند شكل گيري نظام فكري و ارزشي زنان از اواخر دهة شصت بوده اند . فمينيست هاي تندرو با فرض بي نيازي زنان از مردان به ترسيم فضاي جديدي مي پردازند كه با وعده هايي چون رفع سلطة مردان و رفع خشونت با زنان همراه است .

نظرهای اومانيستي فمينيست هاي راديكال، اخلاق سنتي و قيود خانوادگي را زاييدة انديشه هاي مرد سالارانه دانستند و در برابر هر گونه نظامي كه به دست مردان هدايت شود، موضع گرفتند . راديكال ها، دسته بندي اجتماع به گروه هاي خانواده، مردان، دولت و مراكز اقتصادي را مفاهيمي انتزاعي شمرده، آنها را دستاورد رويكردهاي جنسيتي مي دانند.

آماج تهاجم انديشه هاي فمينيست هاي راديكال و ليبرال، عدم استقلال مالي زنان است؛ به گونه اي كه وظايف همسري و مادري در حكم متغيرهاي وابسته اي براي اين پديده بودند . در اين ديدگاه هيچ نقش جنسيتي اي به رسميت شناخته نمي شد و همگي زاييدة اطاعت و تبعيت مالي زن از مرد به شمار مي آمد. هم زمان با ارائة اين ديدگاه ها، جريانات موج دوم فمينيستي، هجوم زنان براي ورود به بازار كار را شدت بخشيد و اصالت خانواده را به شدت تحت تأثير قرار داد . زنان براي داشتن شغل و كسب درآمد كوشيدند تا تمام موانع را از سر راه خود بردارند، و نخستين تحركات در اين زمينه، معطوف به نقش هاي مادري و همسري بود.

پیامدهای دیدگاه فمنیستی در جامعه

با تاملی کوتاه در سه رویکرد فمنیسم، به این نتیجه می رسیم که تاکید این رویکردها بر حضور هر چه بیشتر زنان در بازار کار و از بین بردن هر آنچه که به گونه ای مانع این حضور می باشد، است.

از نظر فمنیسم ها، خانواده، مادری حتی نقش همسری، در هر صورتی که مانعی برای این حضور باشد باید به کنارگذاشته شود.

بر مبنای همین دیدگاه زنان تلاش می کنند تا قدرت لازم را به دست بیاورند، از فرصت های آموزشی دانشگاه ها استفاده می کنند و سپس برای ادامه این حضور اجتماعی، اشتغال و کسب درآمد را پیگیر هستند.

به دنبال اشتغال در کار، زنان و دختران در برخورد با مردان و ازدواجی که بخواهد آنها را در خانه نگهداشته و خللی در کارشان ایجاد کند مبارزه و به طور معمول از آن می گریزند. زنان شاغل در این حالت از ازدواج گریزان می شوند و به دنبال آن سن ازدواج و در نهایت تجرد قطعی در میان آنها رقم می خورد.

به دنبال افزایش سن ازدواج در میان دختران، برطرف کردن تمایلات فردی و احساسی مطرح می گردد، زنانی که خواهان داشتن شغل بدون دردسر تاهلی هستند، به سمت روابط موقت و رمانتیک گرایش می یابند تا بر اساس آن از مسئولیت پذیری خانه و مسائل تابعه آن دور شوند.

اما آنهایی که وارد خانواده می گردند و همچنان تاکید فراوان بر داشتن شغل بدون مسئولیت پذیری صریح خانواده داشته باشند، از فرزند آوری که به گونه ای دست و پاگیر مادران می باشد، گریزان هستند. همین امر باعث به وجود امدن خانواده هایی در حد مردان و زنان می شود. همزمان با بالا رفتن سن و سالمند شدن جمعیت، مساله منفی شدن آن و نبود نیروی فعال و جوان در جامعه، مسائل متعدید را به دنبال خواهد داشت.

در شرایط بهتر آن نیز حتی اگر تن به بچه دار شدن بدهند، به یک فرزند اکتفا می کنند، در انتخاب و اولویت بندی بین فرزند و شغل، مسائل کاری را انتخاب می کنند. نتایج تک فرزندی، چیز پنهانی نیست، ایجاد مسائل روانی خاص در درون کودک یکی از عوامل اصلی آن است.

الگویی دیگر در اشتغال زن

حضور زن در جامعه خصوصا در فعالیت های اقتصادی، هیچ مشکلی نخواهد داشت در صورتیکه، تعارض و تداخل نقش مانع نشود که یکی از نقش ها را به سود دیگری حذف نماید. ان هم نقش های ارزنده ای که سازندگی زنان در آن موثر می باشد.

در کشور زنانی هستند که در خانه، محل کار و زندگی خود زنان موفقی می باشند. علاوه بر آن همسرانی موفق و مادرانی نمونه هستند. این زنان در راستای شرکت در فعالیت های اقتصادی الگویی دیگر را برای خود برگزیدند. الگویی که مبتنی بر زن مسلمان و فعال در جامعه است. الگویی که شان و منزلت حقیقی زن را به نمایش می گذارد.



کلیدواژه ها: , , , , , , ,
رأی دهی به مطلب
Loading...






پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 11 = 17